Esports Việt Nam tại ASIAD 2026: hai HCĐ lịch sử và bài học

Thể thao điện tử Việt Nam rời ASIAD 2026 (Aichi-Nagoya, Nhật Bản) với hai huy chương đồng ở Liên Minh Huyền Thoại và NARAKA: Bladepoint. Đây là lần đầu esports nước nhà có huy chương tại một kỳ Asian Games, vượt thành tích tốt nhất là hạng tư ở kỳ đại hội trước tại Hàng Châu. Hơn một tháng sau khi đại hội khép lại, kết quả này vẫn được cộng đồng game thủ nhắc đến như một cột mốc, đồng thời đặt ra câu hỏi về bước đi tiếp theo.

Bức tranh chung của đoàn Việt Nam

ASIAD 2026 diễn ra từ 19/9 đến 4/10/2026. Theo VnExpress tổng kết đại hội, đoàn thể thao Việt Nam giành 25 huy chương gồm 3 vàng, 3 bạc và 19 đồng, xếp thứ 20 chung cuộc và chưa đạt mục tiêu bốn huy chương vàng. Kỳ đại hội tiếp theo năm 2030 sẽ do Doha (Qatar) đăng cai.

Trong bối cảnh đó, hai tấm đồng của esports góp phần đáng kể vào tổng số huy chương. Đoàn esports có 23 vận động viên và 6 huấn luyện viên, tham dự 4 trên tổng số 11 nội dung thể thao điện tử của đại hội.

Kết quả từng nội dung

Số liệu trong bảng theo bài tổng kết trên Doanh nhân – Báo Pháp luật.

Liên Minh Huyền Thoại: chặng đường quen thuộc

Tuyển LMHT thắng cả ba trận vòng bảng để đứng đầu bảng A, nhưng gặp Đài Bắc Trung Hoa ở bán kết ngày 1/10 và thua 0-2. Vì nội dung này không có trận tranh hạng ba, cả hai đội thua bán kết đều nhận huy chương đồng. LMHT hiện là bộ môn esports duy nhất của Việt Nam từng có huy chương ở cả SEA Games lẫn ASIAD.

NARAKA: Bladepoint: bất ngờ trong lần đầu tham dự

Ít ai đặt kỳ vọng lớn vào NARAKA, một tựa game võ hiệp sinh tồn chưa phổ biến bằng các game di động ở Việt Nam. Đội tuyển vẫn thắng cả ba trận vòng bảng với cùng tỷ số 2-0 trước Hồng Kông (Trung Quốc), Philippines và Đài Bắc Trung Hoa. Ở bán kết, trận đấu với Thái Lan kéo dài đủ năm ván trước khi Việt Nam thua sát nút 2-3. Đó là trận đấu cho thấy khoảng cách với nhóm dẫn đầu khu vực đã rất mỏng.

PUBG Mobile và Identity V

Đội PUBG Mobile thi đấu 12 lượt trong hai ngày 28 và 29/9, có hai lần giành Top 1 và kết thúc ở hạng tư với 95 điểm giữa 12 đội. Identity V dừng ở nhóm đồng hạng 9–10, một kết quả phản ánh đúng việc bộ môn này còn mới với hệ thống thi đấu trong nước.

Nền móng phía sau tấm huy chương

Bài tổng kết nhắc tới việc từ năm 2025, VNGGames phối hợp với Hiệp hội Thể thao điện tử Việt Nam (VIRESA) tổ chức các giải vô địch quốc gia ở nhiều bộ môn để tuyển chọn vận động viên. Trước đó, esports Việt Nam đã có 14 huy chương qua SEA Games 31 và 32. Ông Nguyễn Trần Sơn, Giám đốc Phát triển Thể thao điện tử của VNGGames, gọi hai tấm đồng tại ASIAD 20 là cột mốc ý nghĩa.

Có thể thấy những bộ môn có hệ thống giải quốc gia ổn định thường cho kết quả tốt hơn. Ngược lại, các bộ môn mới chưa có giải đấu thường xuyên rất khó cạnh tranh ở tầm châu lục.

So sánh với kỳ đại hội trước

Tại ASIAD 19 ở Hàng Châu, esports lần đầu là môn tranh huy chương chính thức. Khi đó, Việt Nam có ba lần dừng ở hạng tư với Liên Minh Huyền Thoại, Liên Quân Mobile và Mộng Tam Quốc 2, nghĩa là chỉ cách bục nhận huy chương một bước. Ở Nagoya, bước ngắn đó đã được vượt qua với hai bộ môn.

Điểm đáng chú ý là danh sách bộ môn thay đổi giữa hai kỳ. Liên Quân Mobile và Mộng Tam Quốc 2 không còn trong nhóm nội dung Việt Nam tham dự năm nay, trong khi NARAKA: Bladepoint, một bộ môn mới với đội tuyển, lại mang về huy chương. Điều này cho thấy esports ở đấu trường đa môn phụ thuộc nhiều vào việc ban tổ chức chọn game nào, và các liên đoàn cần chuẩn bị sẵn lực lượng cho nhiều tựa khác nhau.

Khán giả trong nước theo dõi ra sao

Các trận bán kết LMHT và NARAKA thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội trong nước, đặc biệt trận thua Thái Lan sau năm ván. Đây là kiểu kịch tính mà người hâm mộ thể thao truyền thống cũng dễ cảm nhận, góp phần đưa esports tới gần hơn nhóm khán giả không chơi game.

Với người hâm mộ, cách tốt nhất để ủng hộ là theo dõi các giải quốc gia và giải khu vực trong năm, chứ không chỉ quan tâm khi có đại hội lớn. Lượng người xem ổn định chính là cơ sở để nhà tài trợ đầu tư lâu dài cho các đội tuyển.

Những gì còn phải làm

• Khoảng cách ở bán kết: cả hai lần dừng bước đều ở bán kết, trước đối thủ cùng khu vực châu Á. Muốn tiến xa hơn cần nhiều trận đấu quốc tế cường độ cao hơn trong năm.
• Chiều sâu lực lượng: tham dự 4/11 nội dung cho thấy số bộ môn có đội tuyển đủ sức cạnh tranh còn hạn chế.
• Kết nối với giải nghiệp dư: nhiều tuyển thủ chuyên nghiệp đi lên từ giải cộng đồng; mở rộng cửa vào cho người chơi trẻ là cách tăng nguồn tài năng.

Với người chơi bình thường muốn thử sức thi đấu, bài cách tham gia giải đấu game nghiệp dư là điểm khởi đầu hợp lý. Còn nếu bạn quan tâm esports đã thu hút khán giả tới mức nào trên thế giới, bài esports và các kỷ lục người xem năm 2026 có thêm số liệu.

Hai tấm đồng ở Nagoya chưa phải đỉnh cao, nhưng là mốc đo cụ thể để esports Việt Nam đặt mục tiêu cho những đấu trường khu vực và châu lục sắp tới.